حسن بيگلرى

84

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

بعضى از شأن نزولها ضعيف و با مفاد آيات قرآنى مغايرت داشته باشد بايد از آنها صرف نظر نمود . 6 - از تأويل آيات مطابق عقيده و سليقهء خويشتن خوددارى شود . 7 - احاديث و اخبارى كه از پيامبر و الا مقام اسلام و ائمهء طاهرين عليهم السّلام نقل شده آنچه موافق قرآن است فرمايش آن بزرگواران بوده و در تفسير بايد از آنها استفاده نمود و آنچه مخالف قرآن باشد گفتهء آنان نيست و بايستى از آنها صرف نظر كرد زيرا عده‌اى ملحد و منافق ، اخبارى بر خلاف واقع برسول خدا و ائمهء هدى عليهم السّلام نسبت داده‌اند از جمله : الف - ابو هريره كه سه سال از عهد رسالت را درك كرده بقدرى افسانه و غرائب از زبان آن سرور جعل نمود كه عمر خليفهء دوم سخت ناراحت شد و او را با تازيانه ادب كرد و گفت حق ندارى حديثى از پيامبر اسلام نقل كنى . ب - در دوران خلفا گروهى از يهود كه به ظاهر اسلام آورده بودند خود را داخل صحابه و تابعين نموده و خرافات و روايات بسيارى در ميان مسلمانان پخش كردند و كتب تفسير و حديث را مملوّ از افكار اسرائيلى نمودند و در لباس اسلام و ايمان ضررهاى غير قابل جبرانى بر اسلام وارد ساختند . ج - در زمان حضرت صادق عليه السّلام ابن ابى العوجاء از شاگردان حسن بصرى از توحيد منحرف گرديد و احاديث دروغ و بىپايه‌اى جعل كرد و هنگامى كه محمّد بن سليمان والى كوفه بدستور منصور خليفهء وقت او را دستگير نمود و خواست بدار آويزد گفت شما مرا ميكشيد ولى منهم كار خود را كرده و چهار هزار حديث دروغ ساخته‌ام و آنها را در ميان روايات گنجانده‌ام . پيامبر مآل انديش اسلام اين مطلب را پيش بينى و چنين فرموده : الف - أيّها النّاس ما جائكم عنّي يوافق كتاب اللّه فأنا قلته و ما جائكم يخالف كتاب اللّه فلم أقله ( اى مردم آنچه از من بشما برسد كه موافق قرآن باشد آن را من گفته‌ام و